Akcje

    Akcje są najbardziej znanym i najbardziej popularnym wśród inwestorów instrumentem finansowym.


    Czym ona jest?
    Otóż jest częścią majątku spółki; właściciel akcji ma prawo posiadania tej części majątku i dysponowania nim.

    Kupując akcje, stajemy się współwłaścicielem przedsiębiorstwa zorganizowanego w formie spółki akcyjnej — kupujemy jego część, stajemy się współwłaścicielem i uzyskujemy wynikające z tego prawa, pełne prawa majątkowe.

    Jeśli majątek spółki został podzielony na przykład na 1000 akcji, a my posiadamy 100 akcji, to jesteśmy właścicielem 10% przedsiębiorstwa.

    Wyróżniamy dwa rodzaje emisji akcji:
- emisja założycielska — wydawanie akcji przy tworzeniu nowej spółki,
- kolejne emisje — wydawanie akcji przy podwyższaniu kapitału zakładowego.

    Publiczne proponowanie nabycia papierów wartościowych może być dokonywane wyłącznie w drodze oferty publicznej. Ofertą publiczną jest udostępnianie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej 100 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia, stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych.

    Akcje jako papiery wartościowe emitowane przez spółki są przedmiotem obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych. Akcje spółek dopuszczonych do obrotu publicznego mają postać zdematerializowaną, tzn. są zapisem elektronicznym na odpowiednich rachunkach prowadzonych przez domy maklerskie.

    Akcje mogą być imienne lub na okaziciela.
    Tylko akcje na okaziciela mogą być przedmiotem obrotu giełdowego. Mogą by     zwykłe i uprzywilejowane. Rodzaj uprzywilejowania może być także różny. Może dotyczyć wielkości przysługującej dywidendy, liczby głosów na walnym zgromadzeniu lub szczególnych uprawnień w przypadku postępowania likwidacyjnego spółki. Rodzaje uprzywilejowania muszą być zapisane w statucie spółki. Granice uprzywilejowania określa kodeks spółek handlowych.

    Podstawowe parametry charakteryzujące akcje
- Wartość nominalna, czyli stała wartość jednej akcji będąca ilorazem kapitału zakładowego i ogólnej liczby akcji wyemitowanych przez spółkę. Kapitał zakładowy to podstawowy kapitał spółki akcyjnej tworzony z wpłat akcjonariuszy na akcje w części pokrywającej właśnie wartość nominalną akcji. Kapitał zakładowy umożliwia spółce prowadzenie jej statutowej działalności oraz służy ochronie wierzycieli spółki  charakter spółki akcyjnej sprawia bowiem, że akcjonariusze nie odpowiadają swoim majątkiem za jej zobowiązania.

- Cena (wartość) emisyjna, czyli cena, po której inwestor nabywa akcje od emitenta — nie może być niższa od wartości nominalnej akcji.

- Nadwyżka ceny emisyjnej nad wartością nominalną (fr. agio, wym. ażjo), czyli różnica między ceną emisyjną akcji i jej wartością nominalną, jest zawsze nieujemna; kwota uzyskiwana przez emitenta z tytułu tej różnicy jest wnoszona do tzw. kapitału zapasowego.

- Cena rynkowa, czyli cena, po jakiej zawierane są transakcje akcjami na rynku wtórnym.

    Na akcjach można zarobić o wiele więcej niż na obligacjach, ale o wiele wyższe jest też związane z nimi ryzyko. Ryzyko to wiąże się ze spadkiem kursu akcji spowodowanym np. niskimi zyskami czy stratami spółki lub innymi czynnikami, jak kryzys gospodarczy czy zmiany kursów walut.
Czasami trzeba czekać nawet kilka lat na wzrost kursu akcji spółki, czasami też można zarobić na akcjach spółki nawet w ciągu kilku dni.

    Prawa akcjonariuszy

    Akcja jest papierem wartościowym dającym jego posiadaczowi szereg praw, wynikających ze współwłasności w spółce akcyjnej. Prawa i obowiązki akcjonariuszy, a także obowiązki spółki wobec akcjonariuszy określają kodeks spółek handlowych i statut spółki.

    Najważniejsze prawa przysługujące posiadaczowi akcji:
1. Prawo własności.
2. Prawo uczestnictwa w walnych zgromadzeniach akcjonariuszy i prawo głosu przy podejmowaniu uchwał.Prawo do udziału w walnym zgromadzeniu i prawo głosu, daje realną możliwość wpływania na strategię działania spółki, kierunki jej rozwoju, wybór władz, podział zysku itp. Oczywiście, oddziaływanie indywidualnego akcjonariusza zależy od pakietu posiadanych akcji. Walne zgromadzenie zwołuje się przez ogłoszenie, które powinno być dokonane co najmniej na trzy tygodnie przed terminem. Akcje na okaziciela dają prawo uczestniczenia w walnym zgromadzeniu, jeżeli dokumenty akcji zostaną złożone w spółce co najmniej na tydzień przed terminem tego zgromadzenia i nie będą odebrane przed jego ukończeniem. Akcjonariusze spółek publicznych posiadający akcje zdematerializowane powinni złożyć w spółce imienne świadectwa depozytowe wystawione przez podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych zgodnie z przepisami o obrocie instrumentami finansowymi.

3. Udział w zysku netto spółki, czyli prawo do dywidendy. Jest to najważniejsze prawo majątkowe akcjonariuszy. Akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta — zysku, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom. Zysk rozdziela się w stosunku do liczby akcji.

4. Udział w masie upadłościowej spółki (w razie jej upadłości). W przypadku likwidacji przedsiębiorstwa właściciele mają, proporcjonalnie do liczby posiadanych akcji, prawo do części majątku spółki, która pozostanie po spłaceniu wszystkich zobowiązań ciążących na przedsiębiorstwie. Po zamianie pozostałych w wyniku tych działań aktywów na gotówkę likwidator rozdziela ją między akcjonariuszy. Jeśli w wyniku sprzedaży aktywów spółki mającej w obrocie 100 000 akcji uzyskano 10 000 000 zł, to za każdą akcję wypłaca się 100 zł. Przy likwidacji spółki akcjonariusz musi zrealizować zysk albo stratę, ponieważ nie może powstrzymać się od sprzedaży. Zysk albo stratę oblicza się, porównując przychody z tzw. dywidendy likwidacyjnej z tytułu likwidowanych akcji z kosztami ich zakupu. Dywidenda likwidacyjna może być zrealizowana zarówno gotówką, jak i w formie rzeczowej. Spółka może na przykład posiadać atrakcyjne nieruchomości, solidne i bezpieczne obligacje czy też papiery wartościowe innych przedsiębiorstw, które można bezproblemowo rozdzielić. Taka forma podziału posiadanych walorów może być bardziej korzystna dla akcjonariusza. Prawa majątkowe z akcji mogą być swobodnie przenoszone. Na akcje mogą być ustanowione ograniczone prawa rzeczowe — zastaw i użytkowanie.

 

źródło: Marek Lipiński "Finanse Osobiste"

 

R E K L A M A

 
Copyright 2002-2017 E-Inwestycje        Developed by 305 Studio
statystyka