Raport BIK – jak sprawdzić historię kredytową i ocenić szanse na kredyt?

0
199

Każdy przyszły kredytobiorca zdaje sobie sprawę że bank nie przyznaje kredytu od ręki. Przyznanie kredytu i jego wysokość zależy od zdolności kredytowej kredytobiorcy.  W jaki sposób można ją sprawdzić przed wizytą w banku? Zapraszam do lektury.

bik

Jak wygląda proces badania zdolności kredytowej?

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe „Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty  i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności

Proces badania zdolności kredytowej można podzielić na dwie części – jakościową i ilościową. Poszczególne aspekty mogą się różnić w zależności od banku, ale najczęściej są to:

Przy analizie ilościowej:

  • regularność i wysokość przychodów (udokumentowanych)
  • koszty życia czyli stałe wydatki które ponosimy co miesiąc na utrzymanie
  • inne zadłużenie, które w danej chwili spłacamy

Z kolei przy analizie jakościowej bank szacuje naszą zdolność spłaty biorąc pod uwagę takie aspekty jak:

  • wiek
  • stan cywilny
  • staż pracy i stabilność zawodową
  • historię kredytową

O ile inne czynniki w miarę intuicyjne, o tyle pytania często rodzi właśnie owa historia kredytowa. W jaki sposób bank bada ten czynnik który często jest decydujący w procesie przyznania kredytu?

Weryfikacja historii kredytowej przez bank

Bank korzysta z bazy danych Biura Informacji Kredytowej (BIK), o którym z pewnością każdy z was słyszał a to chociażby dzięki reklamom zachęcającym do samodzielnego sprawdzenia historii kredytowej, które pojawiają się od czasu do czasu w waszej wyszukiwarce internetowej. Biuro Informacji Kredytowej to prywatne przedsiębiorstwo (a dokładniej spółka akcyjna) założone przez Związek Banków Polskich i prywatne banki, którego zadaniem jest gromadzenie, integrowanie i udostępnianie danych dotyczących historii kredytowej klientów banków, SKOK-ów oraz od niedawna również pozabankowych firm pożyczkowych. Robi to od 1997 roku.

Ale skoro bank może sprawdzić naszą historię kredytową w BIK, to te informacje muszą tam najpierw trafić, prawda? Dzieje się tak, ponieważ Biuro Informacji Kredytowej zbiera te dane od banków i firm oferujących pożyczki. Każdy wniosek o kredyt czy pożyczkę jest widoczny w bazie danych BIK i przypisany do naszych danych osobowych, a bank który rozważa udzielenia nam kredytu ma również wgląd w najdrobniejsze szczegóły przeszłych i trwających zobowiązań, w tym terminowość spłaty rat.

Jak działa BIK?

Informacje na Twój temat trafiają do BIK już w momencie złożenia przez Ciebie wniosku kredytowego, które może dotyczyć np. chęci rozłożenie płatności za zakupioną pralkę czy lodówkę na raty. Kolejne informacje przekazywane przez banki i firmy pożyczkowe dotyczą tego, czy rzetelnie wywiązujesz się ze swoich zobowiązań.

Zobowiązania przetwarzane w BIK dotyczą przede wszystkim: kredytów na zakup towarów, usług i papierów wartościowych, kredytów niecelowych i studenckich, kredytów mieszkaniowych i pracowniczych, a także kredytów odnawialnych, karty detalicznej, karty kredytowej, karty debetowej, limitu debetowego w ROR oraz kredytów poręczonych.

Wszystkie tego typu dane są aktualizowane przynajmniej raz w tygodniu i tak aż do spłaty kredytu. Jeśli spłaciliśmy w terminie nasze zadłużenie, to informacje o nim nie są podawane instytucjom finansowym – chyba że wyraziliśmy zgodę na przetwarzanie danych o spłaconych kredytach (np, żeby zwiększyć szanse na uzyskanie w przyszłości kolejnego kredytu).

Jeśli spóźniłeś się z płatnością dłużej niż 60 dni, to zgodnie z prawem informacje o niespłaconym w terminie zobowiązaniu są przechowywane w BIK przez aż 5 lat.

jak działa bik

Scoring BIK

Nasza historia kredytowa pojawia się zatem w BIK już od pierwszego zaciągniętego kredytu/pożyczki. Wiarygodność kredytowa jest wyliczana w  punktowej skali 1-100 (jest to tzw. scoring BIK), za pomocą formuły matematycznej opracowanej przez Biuro Informacji Kredytowej.  Im bardziej Twój profil jest podobny do profilu klientów spłacających swoje kredyty w terminie, tym wyższą ocenę otrzymasz.

Pamiętaj, że scoring BIK nie jest ostatecznie wiążący dla banku, niektóre z nich korzystają z dodatkowych, własnych modeli scoringowych wyliczanych przy różnym poziomie ryzyka dla banku. Scoring BIK jest mimo wszystko dobrą wskazówką dla przyszłego kredytobiorcy w jaki sposób będzie postrzegany przez bank przy wnioskowaniu o kredyt lub pożyczkę.

Samodzielne sprawdzenie historii kredytowej w BIK

Rejestracja w portalu jest darmowa.Zacząć należy od stworzenia konta na stronie BIK,  następnie czeka nas potwierdzenie tożsamości. Raporty kredytowe nie mają prawa znaleźć się w rękach osób nieuprawnionych więc podanie danych zgodnych ze stanem faktycznym jest wymogiem bezwarunkowym do uzyskania wglądu we własną historię kredytową.

Proces tworzenia konta w serwisie BIK jest prosty a poszczególne kroki wyglądają następująco:

  1. na witrynie BIK przechodzimy do zakładki rejestracji nowego konta na https://nowekonto.bik.pl/register/b2c. Wypełniamy dokładnie formularz identyfikacyjny. Niezbędne będzie podanie numeru dowodu celem weryfikacji naszej tożsamości. Po wypełnieniu formularza, na samym dole strony zaznaczamy okienko regulaminu. Zgody marketingowe nie są wymagane do założenia konta

bik formularz

Upewnijmy się o poprawności wprowadzonych danych – odkręcanie pomyłki wiąże się z telefonem na infolinie bądź napisaniem maila do helpdesku i przedłuży  całą procedurę.

  1. Potwierdzamy tożsamość za pomocą przelewu identyfikacyjnego na 1 zł wykonanego z naszego konta bankowego. Pamiętajmy że dane konta bankowego muszą zgadzać się z danymi podanymi w formularzu (adres zamieszkania i dane osobowe)

bik przelew identyfikacyjny

  1. Klikamy w link aktywacyjny, który otrzymujemy na konto mailowe. Jeśli nie widzimy maila w głównym folderze poczty, sprawdźmy folder Spam.
  2. Po kliknięciu w link BIK wysyła sms z kodem autoryzacyjnym do rejestracji. Ustanawiamy hasło do logowania i gotowe!

Przeszedłem w ten sposób rejestrację i w moim przypadku mail i sms autoryzacyjny przyszedł do mnie po ok. 6 godzinach od wypełnienia formularza i dokonania przelewu weryfikacyjnego.

Alternatywne metody rejestracji w BIK

Istnieje możliwość rejestracji konta z użyciem paszportu lub karty pobytu. Po wypełnieniu formularza rejestracji czekamy na list polecony nadany Pocztą Polską z potwierdzeniem odbioru. Do jego odbioru będzie potrzebne okazanie listonoszowi dowodu osobistego. W liście znajduje się kod weryfikacyjny, który wpisujemy po wejściu w link aktywacyjny który otrzymamy w międzyczasie na maila.

Koszt wyciągnięcia informacji z BIK

Najogólniej mówiąc, koszt pojedynczego raportu BIK to 39 zł – po opłaceniu od razu mamy dostęp – poprzez panel użytkownika – do raportu w wersji online lub do ściągnięcia w formacie .pdf (darmową alternatywę opisuję niżej)

BIK udostępnia więcej opcji – są to między innymi alerty kredytowe i pakiety dla osób, które zamierzają regularnie analizować swój scoring w BIK. W ramach usług świadczonych przez BIK mamy także możliwość sprawdzenia lub monitorowania wybranej przez nas firmy pod kątem jej wypłacalności (informacje  o ewentualnym zadłużeniu zaciągane są z Biura Informacji Gospodarczej)

Cennik raportów BIK

Jednorazowy raport BIK 39 zł
Pakiet 3 raportów BIK 78 zł
Pakiet 12 raportów BIK. Dodatkowo wliczone są alerty BIK i wskaźnik BIK 99 zł
Jednorazowe sprawdzenie sytuacji płatniczej dowolnej firmy. Do tego celu potrzebujemy NIP 24 zł
Wskaźnik BIK – prosta graficzna informacja o stanie naszego zadłużenia 24 zł
Alert BIK –  pakiet rocznych powiadomień SMS i e-mail przy próbie zaciągnięcia kredytu lub podpisania umowy na Twoje dane 24 zł
Alert BIK o kontrahencie – pakiet rocznych powiadomień SMS gdy wskazana przez nas firma trafia do rejestru dłużników BIG 29 zł

 

SPRAWDŹ OFERTĘ 12x RAPORT BIK

Możliwość darmowego raportu BIK

Wejście w życie przepisów RODO spowodowało, że ze strony BIK zniknęła możliwość pobierania informacji ustawowej – raz na 6 miesięcy każdy konsument miał możliwość skorzystania z bezpłatnego raportu.

Co nie znaczy że taka możliwość nie istnieje 🙂

Przepisy określane przez wspomniane rozporządzenie, uniemożliwiają konsumentom pobieranie informacji ustawowej, jaką jest raport BIK. Raport występuje jednak pod nazwą kopia danych. W związku z tym, wnioskując o dostęp do informacji na temat naszych relacji z instytucjami finansowymi, możemy otrzymać taki dokument  właśnie pod nazwą kopia danych. W jego przypadku, również mamy do niego dostęp bezpłatny, raz na 6 miesięcy.

Wadą jest fakt, że na BIK nie jest nałożony konkretny termin, w którym musi ową kopię danych udostępnić, co sprawia że nie jest to rozwiązanie dla osób którym się śpieszy.

Wniosek o pozyskanie informacji z BIK w formie kopii danych możemy złożyć osobiście w Centrum Obsługi Klienta BIK, ale także przekazać go do BIK drogą elektroniczną z podpisem kwalifikowanym, tradycyjną pocztą albo – najłatwiej –  przez konto na portalu BIK w zakładce Kontakt.

Zastrzeżenie dowodu w BIK i Alerty BIK

Dwie przydatne usługi zapewniane przez BIK to zastrzeżenie dowodu i alerty smsowe. Ta pierwsza usługa jest bezpłatna – poprzez panel klienta mamy opcję błyskawicznego zastrzeżenia dowodu osobistego (w przypadku kradzieży nie ominie nas i tak wizyta na policji). Uniemożliwi to zaciągnięcia zobowiązania na nasze dane. Następnie możemy spokojnie wyrabiać nowy dowód osobisty we właściwej jednostce samorządu terytorialnego.

Usługa Alerty BIK może nas uchronić przez konsekwencjami związanymi z zaciągnięciem kredytów na nasze nazwisko. Usługa ta polega na wysyłaniu powiadomień SMS w sytuacji, kiedy osoba trzecia próbuje zaciągać zobowiązanie, lub np. stara się o chwilówkę posługując się naszymi danymi. Alerty BIK działają 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Usługa wyceniona została na 24 zł rocznie.

W ramach usługi Alertów możemy “zamrozić” przyszłe kredyty, to znaczy zablokować przyszłe umowy kredytowe aż do momentu ponownego zdjęcia blokady. Instytucja finansowa  która otrzyma informację o “zamrożeniu” odrzuci każdy wniosek o kredyt lub pożyczkę. Niestety lista instytucji obejmuje tylko kilkunastu partnerów współpracujących.

Czy można usunąć swoje dane z BIK?

Wpisanie w wyszukiwarkę zapytania “czyszczenie BIK” pokazuje szereg ogłoszeń, które – wg zapewnień autorów – wymażą naszą historię kredytową i umożliwią łatwy nowy start w walce o korzystny kredyt lub pożyczkę 🙂 Czy jest to realna możliwość?

Odpowiedź brzmi krótko – nie. Nie ma żadnej zgodnej z prawem możliwości usunięcia niekorzystnych informacji na temat swojej historii kredytowej z pominięciem obowiązujących przepisów.

Biuro Informacji Kredytowej – jak wspomniałem we wstępie artykułu – bazuje na informacjach przekazywanych przez banki i firmy pożyczkowe i jest tylko administratorem danych. Nie dysponuje mocą prawną pozwalającą usuwać na żądanie informacji kredytowych.

Podkreślam więc, że jeśli opóźnienie przekroczyło 60 dni, a jednocześnie upłynęło kolejnych 30 dni od momentu poinformowania przez bank, SKOK lub firmę pożyczkową o zamiarze przetwarzania tych informacji, dane mogą być przetwarzane bez zgody klienta przez 5 lat i nie ma możliwości ich “wyczyszczenia”

Negatywna historia kredytowa nie przekreśla całkowicie możliwości otrzymania następnego kredytu, ale po pierwsze jest to trudniejsze, a po drugie wpłynie to niekorzystnie na oferowane przez bank warunki cenowe.

3 sytuacje w których możesz wnioskować o usunięcie danych

  • Odwołanie zgody na przetwarzanie danych po wygaśnięciu zobowiązania kredytowego (po spłaceniu kredytu) lub gdy minie termin na jaki została udzielona zgoda na przetwarzanie danych której udzieliłeś przy wnioskowaniu o kredyt (czyli mamy tą możliwość tylko wtedy gdy spłacimy kredyt w terminie)
  • korekta nieaktualnych/błędnych informacji w Twojej historii kredytowej
  • upływ 5 lat od daty spłaty kredytu, przy którym mieliśmy problemy z terminowością.

W praktyce więc jedyna możliwość częściowego usunięcia niechcianej historii z BIK to właśnie odczekanie 5 lat od daty spłaty zobowiązania które chcemy ukryć przez bankami przed ubieganiem się o kolejne zobowiązanie.

Unikaj korzystania z usług firm, które oferują pośrednictwo we wnioskowaniu o usunięcie z bazy BIK i kierują pisma w Twoim imieniu do banku. Pobierają za to opłaty, których normalnie nie powinieneś ponosić, a zwrot kosztów problematyczny chociażby w sytuacji gdy bank – np. z powodów błędów proceduralnych we  wniosku – odmówi usunięcia naszych danych z BIK.

Jak wygląda raport BIK?

Ponieważ regularnie sprawdzam mój status BIK, podzielę się informacjami jakie znalazłem w udostępnionym wyciągu sprzed paru miesięcy 🙂

Na początku znajdziemy wskaźnik BIK – prostą, czytelną informację która od razu pokazuje nam status kredytowy

wskaznik bik

 

Poniżej znajduje się scoring BIK w skali 1-100. Jest to jeden z elementów oceny wiarygodności kredytowej przez bank, ale nie jedyny – banki najczęściej mają własne zaawansowane algorytmu przyznające nam punkty (lub je odejmujące) w zależności od naszej historii kredytowej

scoring bik

 

Dalej znajdziemy listę bieżących i spłaconych zobowiązań. Ten screen akurat pożyczyłem ze strony BIK-a 🙂

Raport_BIK_screen_

 

Finalnie informacje o tym, czy znajdujemy się w bazie dłużników Biura Informacji Gospodarczej

informacje dodatkowe bik

W jakiej sytuacji warto sprawdzić raport BIK?

  1. Przy przygotowaniu do zaciągnięcia kredytu. Zobaczymy jakie dane o naszej historii kredytowej ma instytucja finansowa w której chcemy ubiegać się o zobowiązane
  2. Odmowa udzielenia kredytu przez bank. Bank nie musi nam wyjaśniać powodów odmowy, ale jeśli podejrzewamy że są to nasze przeszłe zobowiązania finansowe – warto zajrzeć do BIK by mieć pewność
  3. Spłacamy kredyt. Upewniamy się, że bank na bieżąco i zgodnie ze stanem faktycznym przekazuje informacje do BIK
  4. Monitoring danych. Gdy podejrzewamy że nasze dane mogą posłużyć do zaciągnięcia zobowiązania finansowego, alert BIK poinformuje nas sms-em o takiej próbie.

Podsumowanie

Podsumujmy w jaki sposób możemy sprawdzić naszą historię kredytową za pomocą BIK.

  • BIK jest instytucją, która zbiera dane o naszej historii kredytowej od banków i firm pożyczkowych. Sam w sobie nie decyduje przyznaniu kredytu
  • Banki korzystają z oceny kredytowej BIK przy ocenie naszej zdolności kredytowej. Nie jest to jednak jedyny czynnik który biorą pod uwagę
  • Rejestracja w BIK jest prosta, wymaga podania danych z dowodu lub paszportu/karty pobytu. Cena podstawowego raportu to 39 zł, chociaż można ubiegać się o darmowy raport (co potrwa dłużej)
  • W raporcie BIK znajdziemy między innymi: scoring kredytowy, historię przeszłych i obecnych zobowiązań a także informację o tym, czy znajdujemy się w bazie dłużników BIG
  • Dodatkowe usługi BIK to alert o próbie zaciągnięcia kredytu na nasze dane, sprawdzenie wiarygodności kontrahenta a także możliwość zastrzeżenia dowodu osobistego.

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here